POGGII (1380 1459), Liber
facetiarum
119 De Servo Oblivioso Ex Pondere Defatigato
Robertus ex Albiciorum familia, vir doctus et perhumanus, habebat
famulum quemdam insulsum, obliviosum, et ingenio tardo, quem ille
magis humanitatis quam utilitatis causa domi nutriebat. Hunc aliquando
cum certis mandatis misit ad amicum suum, Degum nomine, qui habitabat
prope Trinitatis pontem; ad quem cum accessisset, rogatus, quidnam
a patrono afferret novi, ille oblitus patroni verborum, veluti stupidus
ac cogitabundus, quid diceret haesitabat. Conspecta hominis, quem
probe noverat, taciturnitate, statim: 'Scio,' inquit, 'quid velis,'
et ostenso pergrandi lapideo mortario: 'Cape hoc,' ait, 'et ad patronum
tuum, nam id postulat, quamprimum feras.' Hunc Robertus mortarium
humeris ferentem a longe cum aspexisset, cogitans, quod erat id ad
puniendam famuli oblivionem factum, cum appropinquasset: 'Malum tibi,
insulse,' ait, 'qui non recte verba mea percepisti. Redi e vestigio,
nam tam grande nolo, et minusculum porta.' Ille sudans ac pondere
fessus, cum se errasse fateretur, ad amicum reversus, aliud quoddam
tertio reportavit. Hoc pacto insulsitas hominis est multata.
Vocabulaire:
119. obliviosus, a, um: oublieux, étourdi
pondus, eris n: poids
defatigo, are, avi, atum: fatiguer, épuiser
Albicii, orum mpl: les Albizzi
familia, ae f: famille
perhumanus, a, um: plein d'obligeance, d'une grande bienveillance
famulus, i m: domestique, serviteur
tardus, a, um: lent
ingenium, ii n: intelligence
humanitas, atis f: humanité, charité
utilitas, atis f: utilité, profit, intérêt
nutrio, ire, ii ou ivi, itum: nourrir
aliquando adv.: un jour
certus, a, um: certain, précis
mandatum, i n: commission, charge, mandat
Degus, i m:Dego
Trinitas, atis f: la Trinité
pons, pontis m: pont
accedo, ere, cessi, cessum: aller vers, s'approcher de, aborder
patronus, i m: maître
affero, ferre, adtuli, adlatum: apporter
obliviscor, i, oblitus sum: oublier + G
verbum, i n: parole
veluti: comme
cogitabundus, a, um: pensif
haesito, are, avi, atum: être embarrassé
conspicio, ere, spexi, spectum: voir
probe adv.: bien, fort bien
taciturnitas, atis f: action de garder le silence, silence
statim adv.: aussitôt
ostendo, ere, tendi, tensum: montrer
pergrandis, e: énorme
lapideus, a, um: de pierre
mortarium, ii n: mortier
postulo, are, avi, atum: demander, souhaiter
quamprimum adv.: aussitôt que possible, au plus tôt
humerus, i m: épaule
a longe: de loin
aspicio, ere, spexi, spectum: apercevoir
cogito, are, avi, atum: penser
punio, ire, ii ou ivi, itum: punir, châtier
oblivium, ii n: oubli
appropinquo, are, avi, atum: s'approcher
insulsus, a, um: sot, niais, nigaud
percipio, ere, cepi, ceptum: recevoir, percevoir, comprendre
vestigium, ii n: empreinte, trace de pied
minusculus, a, um: un peu plus petit
porto, are, avi, atum: porter
sudo, are, avi, atum: suer
erro, are, avi, atum: se tromper
fateor, eri, fassus sum: avouer
reverto, ere, verti, versum: retourner
tertius, a, um: troisième
hoc pacto: de cette façon
insulsitas, atis f: sottise
multo, are, avi, atum: punir |