HORACE, Epodes, XVI

AD POPULUM ROMANUM

Altera jam teritur bellis civilibus aetas,
      Suis et ipsa Roma viribus ruit :
Quam neque finitimi valuerunt perdere Marsi,
      Minacis aut Etrusca Porsenae manus,
Aemula nec virtus Capuae, nec Spartacus acer,                5
      Novisque rebus infidelis Allobrox,
Nec fera caerulea domuit Germania pube,
      Parentibusque abominatus Hannibal,
Impia perdemus devoti sanguinis aetas,
      Ferisque rursus occupabitur solum.                            10
Barbarus heu ! cineres insistet victor, et Urbem
      Eques sonante verberabit ungula ;
Quaeque carent ventis et solibus ossa Quirini
      (Nefas videre) dissipabit insolens.
Forte quid expediat communiter aut melior pars              15
      Malis carere quaeritis laboribus :
Nulla sit hac potior sententia, Phocaeorum
      Velut profugit exsecrata civitas
Agros atque Lares patrios, habitandaque fana
      Apris reliquit et rapacibus lupis,                                  20
Ire, pedes quocumque ferent, quocumque per undas
      Notus vocabit aut protervos Africus.
Sic placet ? an melius quis habet suadere ? Secunda
      Ratem occupare quid moramur alite ?
Sed juremus in haec: simul imis saxa renarint                  25
      Vadis levata, ne redire sit nefas ;
Neu conversa domum pigeat dare lintea, quando
      Padus Matina laverit cacumina
In mare seu celsus procurrerit Appenninus
      Novaque monstra junxerit libidine                              30
Mirus amor, juvet ut tigres subsidere cervis,
      Adulteretur et columba milvo,
Credula nec flavos timeant armenta leones
      Ametque salsa laevis hircus aequora.”
Haec, et quae poterunt reditus abscindere dulces        35
      Eamus omnis execrata civitas
Aut pars indocili melior grege : mollis et exspes
      Inominata perprimat cubilia !
Vos, quibus est virtus, muliebrem tollite luctum,
      Etrusca praeter et volate littora.                                  40
Nos manet Oceanus circum vagus ; arva, beata
      Petamus arva, divites et insulas,
Reddit ubi Cererem tellus inarata quotannis
      Et imputata floret usque vinea,
Germinat et nunquam fallentis termes olivae,                 45
      Suamque pulla ficus ornat arborem,
Mella cava manant ex ilice, montibus altis
      Levis crepante lympha desilit pede.
Illic injussae veniunt ad mulctra capellae,
      Refertque tenta grex amicus ubera                            50
Nec vespertinus circumgemit ursus ovile,
      Nec intumescit alta viperis humus.
Pluraque felices mirabimur : ut neque largis
      Aquosus Eurus arva radat imbribus,
Pinguia nec siccis urantur semina glebis,                     55
      Utrumque rege temperante caelitum.
Non huc Argoo contendit remige pinus,
      Neque impudica Colchis intulit pedem ;
Non huc Sidonii torserunt cornua nautae,
      Laboriosa nec cohors Ulixei.                                     60
Nulla nocent pecori contagia, nullius astri
      Gregem aestuosa torret impotentia.
Juppiter illa piae secrevit littora genti,
      Ut inquinavit aere tempus aureum,
Aere, dehinc ferro duravit saecula, quorum                65
      Piis secunda, vate me, datur fuga.

retour